Op de werkgroepvergadering van 23 april jongstleden hield werkgroeplid Frans Crutzen een lezing over de Antonius van Paduakerk op de Vrank in Heerlen. Deze kerk staat als ‘Gesamtkunstwerk’: hier een bouwwerk waarbij verschillende kunstvormen (architectuur, beeldhouwkunst en schilderkunst) verenigd zijn.

Helaas ontbreken de kerk- en kloosterkronieken van kerk en klooster desondanks is er toch nog genoeg informatie te achterhalen. De kerk is gebouwd in de periode waarin Heerlen het middelpunt was van de florerende en ‘boomende’ mijnbouwindustrie. Er was grote behoefte aan mankracht en in groten getale kwamen de mensen naar Heerlen. Al die mensen moesten gehuisvest worden. Dit gebeurde in kolonieën als De Husken en De Vrank. In deze wijken waren mensen met diverse achtergronden gehuisvest. Dit bracht naast de gewenste arbeidskrachten ook grote sociale problemen met zich mee. Iets eerder waren er franciscanen naar Heerlen gekomen die zich naast het organiseren en geven van onderwijs ook gingen bezighouden met zielzorg. In 1926 kregen zij de opdracht een parochie te stichten op De Vrank.

Antonius van Paduakerk (Leufkens)

Antonius van Paduakerk op De Vrank (foto: Hub. Leufkens)

Na een succesvolle fondsenwerving was in 1929 genoeg geld bijeengebracht om te starten met de bouw van een kerk. Aanvankelijk had architect Groenendaal de opdracht gekregen om een kerk te ontwerpen, later nam de bekende Heerlense architect Frits Peutz de klus over. Hij had eerder een kerk gebouwd in Ransdaal en de kerk op De Vrank had hetzelfde basisontwerp. Er was plaats voor 1000 personen die vrij zicht hadden op het priesterkoor. Het middenschip was bedoeld voor de volwassenen terwijl er links en rechts een jongens- en een meisjeskapel waren. Deze lagen iets lager dan het middenschip zodat de jongelui elkaar niet konden zien. De kerk had geen toren maar naar franciscaans gebruik wel een dakruiter. De kerk was rijkelijk voorzien van beelden, onder meer van Charles Vos, op het koor waren heiligen afgebeeld, er waren altaren voor Maria en Jozef en op de spanten waren engelen geschilderd. Veel van het werk was van de hand van bekende Limburgse kunstenaars zoals Henri Jonas, Charles Eyck en Henri Schoonbrood. Ook in de glas-in-loodramen werden heiligen afgebeeld. De beelden en de afbeeldingen moesten het geloof overbrengen op de parochianen. Vanwege dreigende mijnschade kreeg de kerk een speciale fundering en werden de houten spanten vervangen door metalen. De spanten waren verbonden met een beweeglijke fundering. De kerk was via een gang verbonden met het klooster.

De kerk werd in 1930 ingezegend door deken Nicolaye. Jarenlang was de kerk het middelpunt van de levendige parochie. In de jaren 70 werden de wijken de Vrank en de Husken gesloopt en stond de kerk wat verloren langs de doorgaande weg van Heerlen naar Heerlerheide. In 1999 werd de kerk ingeschreven in het Monumentenregister. De ontkerkelijking zette verder door en ook de Antoniuskerk werd steeds minder gebruikt. In november 2016 werd ze aan de eredienst onttrokken.
Frans bedankt voor deze mooie uiteenzetting!

 

 

Deze pagina delen
Email this to someoneShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Facebook
Lees ook: