In het Museum Land van Valkenburg is van 15 juli tot en met 21 oktober een bijzondere collectie leesplankjes te zien. Ze variëren van plankjes in verschillende Limburgse dialecten tot uitvoeringen met verouderde woorden of voorwerpen. Leonie Robroek uit Landgraaf verzamelde deze collectie in de loop der jaren. Ze ontwierp zelf vier leesplankjes voor dialectonderwijs in haar eigen gemeente. Leonie begon haar verzameling met het plankje ‘Pop-Hond-Klok’ waarmee ze zelf thuis leerde lezen. Een Maastrichts leesplankje uit 1984 was het eerste dat in Limburg verscheen. Intussen kent Limburg 66 verschillende leesplankjes.

Het Aap-Noot-Mies-leesplankje, ooit ontwikkeld als hulpmiddel bij het leesonderwijs, is in Nederland het meest bekend geworden. De Aap-Noot-Mies-versie is overigens niet het oudste hulpmiddel. Er bestaan vele uitvoeringen waarvan slechts een deel geschikt is voor het leesonderwijs. Heemkundeverenigingen bijvoorbeeld geven om nostalgische redenen plankjes uit met oude, niet meer gebruikte woorden in het dialect van een stad of streek en met afbeeldingen van eveneens verdwenen voorwerpen of  zaken. Binnen het leesonderwijs zijn daarnaast varianten ontwikkeld zoals ‘Aap-Roos-Zeep’, ‘Geit-Zeep-Does’, ‘Maar-Zaag-Fien’ en ‘Boom-Roos-Vis’. Voor het leesonderwijs dienen de ontwerpen te voldoen aan bepaalde voorwaarden. Voor thuisgebruik  verschenen daarna ook nog leesplankjes zoals ‘Jaap-Bal-Fik’ en ‘Haan-Boot-Vis’.

 

2018-05-leesplankje-flyer-a5-voor.compressed-page0

In de Jacques Vonkzaal van Museum Land van Valkenburg biedt Leonie Robroek een kleur- en klankrijke rondgang langs haar bonte verzameling leesplankjes. Deze levert een voeiende speurtoch op naar taalverschillen en -overeenkomsten. Ze heeft een boek over deze verzameling en de achtergrond ervan geschreven: Aap-bis-Zjwaam dat in de museumshop te koop is.

De expositie wordt geopend op zondag 15 juli 2018 om 15.00 uur met een inleiding door Jean Frins, sociolinguïst en dialectdeskundige. De entree bedraagt € 6,-, met Museumjaarkaart is de entree gratis. Vrienden- en Begunstigerspas: gratis entree voor twee personen.

 

 

Deze pagina delen
Email this to someoneShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Facebook