Op 31 augustus aanstaande organiseert het LGOG in samenwerking met het Regionaal Historisch Centrum Limburg de tweede dag van de Limburgse landschapsgeschiedenis. Deze dag zal gehouden worden in de Kasteeltuinen in Arcen gelegen aan de  Lingsforterweg 26 in Arcen.

Programma
10.00 uur      Ontvangst met thee en koffie
10.30 uur      Welkom door Armand Cremers (LGOG), Wilfred Alblas (Limburgs Landschap) en Lita Wiggers (RHCL)
10.45 uur      Pieter Caljé (LGOG): De landschapsbiografie als instrument voor landschapsgeschiedenis
11.15 uur        Nico Randeraad (FdCMW-UM): De Keizersweg ten westen van de Maas: een streep door het landschap
11.45 uur        Vragen en discussie
12.05 uur       Lunchwandeling omgeving kasteel Arcen in vier groepen (kasteel, kasteeltuinen, doolhof, dorp aan de Maas) onder leiding van o.a. Edmond Staal, Elyze Storms-Smeets en Ger Frenken.
13.30 uur       Michiel Purmer (Natuurmonumenten): Het Geuldal: van Heimans’ boeren Arcadië tot een multifunctioneel landschap
14.00 uur       Elyze Storms-Smeets (Gelders Genootschap): Erfgoedensembles in het Zuid-Limburgse landschap. De problematiek van leegstand en de kansen voor herbestemming
14.30 uur        Vragen en discussie
14.50 uur        Thee/ koffie
15.05 uur        Panelgesprek over de aanvraag van de UNESCO werelderfgoedstatus voor Zuid-Limburg. Panelleden: Anya Niewierra (VVV Heuvelland), John Jagt (Natuurhistorisch Museum), Hans Renes (Universiteit Utrecht), Wilfred Alblas (Limburgs Landschap), Toine Gresel (directeur Nationaal Landschap Zuid-Limburg), Joep Orbons (Dr. Van Schaikstichting), Dré van Marrewijk (RCE)
16.30 uur        Première TV serie De geschiedenis van het Limburgs Landschap
17.00 uur        Borrel

Dagvoorzitter is Lita Wiggers van het RHCL. Entree, parkeergelegenheid, koffie en borrel zijn gratis. Een lunchpakket is voor €10 verkrijgbaar.

Pieter Caljé: De landschapsbiografie als instrument voor de Limburgse landschapsgeschiedenis
Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw hebben de begrippen landschapsbiografie en culturele biografie in toenemende mate hun weg gevonden naar de wereld van de archeologie, erfgoedstudies, conserveringsstudies en de landschapsgeschiedenis maar ook naar de ruimtelijke ordening en het landschapsbeleid. Voor de landschapsgeschiedenis hebben vooral Jan Kolen en Theo Spek dit begrip op inspirerende wijze uitgewerkt. Het begrip is ook een kernbegrip binnen het nationale erfgoedbeleid geworden. In deze lezing zal het belang van de landschapsbiografie voor de Limburgse landschapsgeschiedenis nader worden uitgewerkt. Daarbij zal duidelijk worden dat het begrip bij uitstek geschikt is om de tegenstelling tussen geschiedenis en erfgoed te verzoenen, om de diverse disciplines en benaderingen die essentieel zijn voor de landschapsgeschiedenis te integreren en om richting te geven aan de toekomst van het landschap.

Dr. Nico Randeraad: De ‘Keizersweg’ ten westen van de Maas: een streep door het landschap
De N78 is tegenwoordig een op het oog vrij oninspirerende ‘gewestweg’ in de Belgische provincie Limburg tussen Vroenhoven en Kessenich. Het traject maakte ooit deel uit van de Route impériale no. 3, die in 1811 werd gepland om een snelle verbinding tussen Parijs en Hamburg tot stand te brengen. Het stuk dat over Nederlands grondgebied leidt, staat nog steeds bekend als de ‘Napoleonsbaan’. De lezing gaat over het gedeelte tussen Maastricht en Maaseik, in de volksmond ooit de ‘Keizersweg’ genoemd en aangelegd in de periode 1812-1813. We concentreren ons in het bijzonder op de doortocht bij Rekem. Wie de weg kent, zal niet snel gegrepen zijn door de schoonheid van deze verbinding. Wat maakt de weg toch interessant voor de landschapsgeschiedenis? Deze lezing ligt een tipje van de sluier op door iets te vertellen over het lopende onderzoeksproject van Nico Randeraad, en Mathieu en David Maesen (resp. lokaal historicus en fotograaf uit Rekem).

Michiel Purmer: Het Geuldal: van Heimans’ boeren-Arcadië tot een multifunctioneel landschap
Sinds Eli Heimans in 1911 de schoonheid van het Geuldal beschreef in zijn boek Uit ons krijtland, staat dit bijzondere beekdal ook volop in de aandacht van natuurbeschermers.
Centraal in de voordracht staat de rol van Natuurmonumenten in het Geuldal. Al rond 1911 was er contact tussen Natuurmonumenten en Heimans over mogelijke verwervingen in het gebied, maar pas in 1955 zou Natuurmonumenten daadwerkelijk gronden verwerven in Zuid-Limburg. In dat jaar werd kasteel Genhoes met gronden aangekocht. Een volgende mijlpaal voor Natuurmonumenten was de Aktie Geuldal in 1977, samen met Stichting Limburgs Landschap.In de lezing is niet alleen aandacht voor de verwervingsgeschiedenis, maar ook voor het uitgevoerde beheer. Met welke beheervisie ging Natuurmonumenten sinds 1955 aan de slag? En is die insteek sindsdien veranderd? In hoeverre speelde cultuurhistorische argumenten een rol in het beheer?

Elyze Storms-Smeets: Erfgoedensembles in het Zuid-Limburgse landschap. De problematiek van leegstand en de kansen voor herbestemming
Zuid-Limburg is een gebied met een rijke geschiedenis, een hooggewaardeerd cultuurlandschap en veel monumentale panden. Het is echter ook een kwetsbaar gebied dat kampt met veel leegstand. Zeker bij monumenten is leegstand ongewenst. Gebrek aan onderhoud leidt tot verval van het pand en verloedering van het landschap. Met name voor monumentale buitenplaatsen, boerderijen en molens is herbestemming een lastige opgave. Het gaat om belangrijke en complexe erfgoedensembles, functioneel samenhangende ruimtelijke eenheden met een gedeelde geschiedenis. De boerderij met bijgebouwen, erf, boomgaard, tuin, landerijen. De molen met bijgebouwen en molenbiotoop. Het kasteel/ landhuis met bijgebouwen, tuin, park, bossen, landerijen, boomgaarden, etc. Samen hebben ze een grote invloed hebben op de kwaliteit van het bijzondere cultuurlandschap van Zuid-Limburg. Voor provincie Limburg wordt dit jaar een onderzoeks- en participatieproject gedaan naar de leegstand en herbestemming van erfgoedensembles in Zuid-Limburg. Welke lessen kunnen we daarbij leren uit het verleden? En hoe kunnen overheden, eigenaren, vakdeskundigen en andere betrokkenen samen werken aan de instandhouding van deze monumentale ensembles in het Zuid-Limburgse landschap?

 

 

 

 

 

 

Deze pagina delen
Email this to someoneShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Facebook