Op zaterdag 4 mei 2019 vindt in de Abdij van Grimbergen (B) de negenentwintigste contactdag voor belangstellenden plaats met als thema Abdijmolens Natuurkracht ten dienste van norbertijnen en norbertinessen. Grimbergen is een Vlaamse gemeente, ten noorden van de grote ring rond Brussel. De abdij ligt duidelijk zichtbaar in het midden van het dorp.

Abdijmolens
Het fijnmalen van granen om deze geschikt te malen voor menselijke consumptie is bijna net zo oud als de mensheid. Een eerste belangrijke ontwikkeling was die van een heen en weer gaande beweging naar een roterende in handmolens of kweernen. Na tred- en rosmolens – geschikt voor meerdere toepassingen – verschijnt de watermolen op het toneel. John Verpaalen, docent geschiedenis en voorzitter van de Nederlandse Stichting Levende Molens, belicht de geschiedenis van het malen in een notendop, maar ook de uiteenlopende functies, werking en diversiteit van molens. Dat ‘Holland’ zich de titel ‘Hét Molenland’ toe-eigent, is niet geheel onterecht, maar doet zeer afbreuk aan het volledige verhaal. Het graafschap Vlaanderen mag zich de bakermat van de veelzijdige windmolentechnologie noemen, en daarmee grondlegger van de toepassingen van de wetten van de klassieke mechanica in de technologische wereldgeschiedenis. Historicus en conservator van het provinciaal molencentrum Mola, Walter Van den Branden, licht in deze tevens de rol van de abdijen en in het bijzonder van die van de norbertijnen toe. Herman Janssens somt bondig een aantal concrete kenmerken op van abdijmolens, binnen het gehele molenlandschap.

Na het middagmaal vertelt molenaar Johan Boulanger over de geschiedenis en de werking van de Lier- en de Tommenmolen van de abdij van Grimbergen.

Tot slot schetst John Verpaalen een overzicht van de verschillende molentypes, aan de hand van voorbeelden van molens die eertijds aan een norbertijnenabdij of norbertinessenklooster toebehoorden: een goed gekozen selectie uit de meer dan honderd norbertijnse molens die in België (en Nederland) bekend zijn, vooral dankzij de database van molenechos.org. We besluiten de dag met een bezoek aan de draaiende Liermolen, waar Johan Boulanger verdere uitleg geeft. Tegelijk is ook een bezoek mogelijk aan de Tommenmolen, beide op wandelafstand van de abdij. Na de contactdag wordt een brochure gemaakt met de tekst of samenvatting van de lezingen. Hierin wordt ook een lijst opgenomen van alle gekende bewaarde en verdwenen molens van norbertijnen- en norbertinessenkloosters in België en Nederland.

Programma
10.00 u. Ontvangst met koffie
10.30 u. Flandria terra molendina est Spitstechnologie van de Nederlanden
– John Verpaalen Wie het eerst maalt…
– Walter Van den Branden Gejaagd door de wind
11.45 u. Herman Janssens Eigen kenmerken van abdijmolens
12.00 u. Eenvoudig gezond warm middagmaal in brasserie Fenikshof
14.00 u. Johan Boulanger De watermolens van de abdij in Grimbergen
14.30 u. John Verpaalen Staalkaart van het molenpatrimonium van de norbertijnen en norbertinessen in België (en Nederland)
15.15 u. Slotmededelingen
15.45 u. Bezoek aan de werkende Liermolen en de Tommenmolen op wandelafstand
16.30 u. Einde

Prijs: 50 euro ter plaatse te voldoen (inbegrepen: lezingen met powerpointpresentatie, bezoek molens, warme maaltijd + drank, boekje achteraf). Inschrijven voor Pasen (= 21 april). Indien er onverwacht zeer veel inschrijvingen zijn, worden de inschrijvingen voortijdig afgesloten (max. 65 deelnemers).

Aanmelden
Aanmelden graag voor 21 april (Pasen) en is mogelijk via mail of per post. Adres: Abdijstraat 1 Kerkplein 1: B-3271 Averbode, telefoon.: (B) (0) 13 78 04 40 B-1850 Grimbergen. E-mail: h.janssens@abdijaverbode.be. Graag de volgende gegevens vermelden: Naam en voornaam, adres, telefoonnummer en e-mailadres, eventueel het onderwerp van eigen onderzoek. Uw e-mailadres zal alleen worden gebruikt voor de uitnodiging volgend jaar en om af en toe informatie te sturen over interessante activiteiten betreffende de geschiedenis van de norbertijnen in de Nederlanden. Uw adres dient om u naderhand het verslagboekje te bezorgen. Het eventueel opgegeven telefoonnummer wordt slechts in zeer uitzonderlijke gevallen gebruikt.

 

Deze pagina delen
Email this to someoneShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Facebook