Op de werkgroepvergadering van 25 november verzorgde ons werkgroeplid Kees Hessels een presentatie over de onteigening en de ontvijanding van de familie Von Schaesberg. Kees is al een aantal jaar actief als vrijwilliger bij de stichting Landgoed Slot Schaesberg in Schaesberg. Vanuit deze interesse is hij in de voorgeschiedenis van de familie Von Schaesberg gedoken die het kasteel eens bewoonde en in de geschiedenis van het kasteel zelf.

Kasteel Schaesberg

Kasteel Schaesberg voor verval

De familie Von Schaesberg verbleef vanaf de 13e of 14e eeuw in het Land van Herle. In de jaren 1618/1619 is Schaesbeg een Heerlijkheid. In 1623 trouwt Johan van Schaesberg met de dan 16-jarige Ferdinanda Wachtendonk en het gezin vestigt zich in kasteel Krickenbeck over de grens bij Venlo. Als gevolg van het Partagetractaat uit 1663 dat het gevolg was van het einde van de 80-jarige oorlog werd Schaesberg een Spaanse; katholieke enclave in Staats; protestants gebied. In 1733 overlijdt de laatste bewoner van kasteel Schaesb erg zonder nakomelingen en komt het kasteel leeg te staan. In 1743 doet het dienst als gevangenis voor opgepakte Bokkenrijders. De familie Von Schaesberg concentreert zich op Duitsland. Als kasteel Krickenbeck in in1902 afbrandt laat de familie het herbouwen. Deze herbouw kostte veel geld en daarom worden onder meer de bezittingen in Zuid-Limburg verkocht.

 

kasteel Krickebeck

Kasteel Krickenbeck na de herbouw

Na de Tweede Wereldoorlog, in november 1945, wordt de Kastelenstichting opgericht in opdracht van het Beheersinstituut dat ijverde voor het confisqueren van bezittingen van Duitsers in Nederland als compensatie voor de verliezen in de oorlog. In totaal worden er 35 kastelen geconfisqueerd waaronder kasteel Schaesberg.

De familie Von Schaesberg probeert na de oorlog de ruïne van kasteel Schaesberg en de grond eromheen weer in handen te krijgen. Zij verzoeken om ‘ontvijanding’ met het argument dat zij zich afzijdig hebben gehouden van het nationaalsocialisme en zelfs mensen uit nazihanden heeft gehouden. Deze procedure verloopt niet al te soepel maar in 1951 wordt er automatisch ‘ontvijand’. De bezittingen echter krijgen zij niet terug. De familie Von Schaesberg heeft nog maar weinig bezittingen over waaronder de ruïne en een paar kleine stukjes land her en der in Limburg. Ook de gemeente Schaesberg heeft belangstelling voor de resten van het kasteel om verder verval tegen te gaan. De Nederlandse kastelenstichting wijst het kasteel aan de gemeente toe met de bedoeling dat deze het gaat restaureren.

In april 1948 wordt de waarde van het kasteel getaxeerd op fl. 97,50 en voor die prijs wordt het ook aan de gemeente verkocht onder de voorwaarde daat zij het gaan onderhouden en eventueel herbouwen. Helaas is het kasteel in de jaren daarna alleen nog maar verder vervallen. Als de gemeente Schaesberg in 1948 een plan tot reastauratie ontvouwt, komt de familie Von Schaesberg in actie en vragen om opschorting van de verkoop. In 1953 geeft de familie de poging tot terugverkrijging van het kasteel op.

kasteel schaesberg na restauratie

Kasteel Schaesberg in restauratie

Het is de bedoeling om het kasteel te restaureren naar de situatie van 1650. Dit gebeurt in het kader van een groots project waarbij allerlei activiteiten on plooit worden om geld in de zamelen voor de herbouw en wat bijzonder is: met probeert het kasteel te herbouwen op de authentieke wijze. Door middel van oude technieken worden de oorspronkelijk gebruikte materialen nagemaakt en hiermee wordt het kasteel op de toen gebruikelijke manier herbouwd. Verder zijn er plannen om in de onmiddelijke nabijheid van het kasteel moestuinen aan te leggen met gewassen zoals die rond 1650 ook verhouwd werden. Een bijzonder project! We kijken met veel belangstelling uit naar de resultaten van de herbouw.

 

Deze pagina delen
Email this to someoneShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Facebook
Lees ook: