Op maandag 17 februari organiseert het LGOG Kring Parkstad de lezing over ‘Koempels onder Duitse druk: De Limburgse mijnen en mijnwerkers tijdens de Tweede Wereldoorlog’ . Deze lezing wordt verzorgd door dr. Serge Langeweg.

Nadat de Duitse troepen op 10 mei 1940 de Nederlandse grens in de buurt van Aken overschreden, waren de kolenmijnen rond Heerlen en Kerkrade de eerste grote bedrijven die hen in handen vielen. De mijnen waren nog intact en in bedrijf. In augustus 1939 had de Nederlandse regering bepaald dat de mijnen bij een vijandelijke aanval niet vernield of onklaar gemaakt hoefden te worden. Wel lag de kolenproductie na de Duitse inval enkele dagen stil. Dat kwam door de stremming van het transport ten gevolge van de oorlogsomstandigheden. Het personeel kon de mijnen daardoor niet bereiken. Maar al na een kleine week was de productie op het gebruikelijke niveau.

De volle productiecapaciteit van de twaalf Nederlandse kolenmijnen was voor de duur van de bezetting in Duitse handen. Voor de mijndirecties en de mijnwerkers betekende dat een dilemma. Voor de Nederlandse economie en samenleving was het van belang dat de eigen kolenproductie ongestoord doorging. De import van buitenlandse steenkool en van olie viel weg en dus was Nederland voor wat betreft de energievoorziening op zichzelf aangewezen. De vraag waarop de mijndirecties en de mijnwerkers tijdens de bezetting een antwoord moesten zien te vinden was echter waar de grens lag tussen die Nederlandse belangen en de belangen van de Duitse oorlogseconomie, waarvoor de Limburgse kolen ook werden gebruikt.

Koempels onder Duitse druk

Twee van de drie mijnwerkers die na de april-meistaking in 1943 werden gefusilleerd kregen in 1946 onder grote belangstelling een herbegrafenis.
Afbeelding: Sociaal Historisch Centrum voor Limburg

 

In deze lezing wordt ingegaan op de wijze waarop de mijndirecties en de mijnwerkers omgingen met ruim vier jaar van steenkolenwinning onder Duitse druk. Hoe reageerden ze op Duitse maatregelen om de kolenproductie te controleren en in hoeverre was er speelruimte om de Duitse wensen en bevelen te omzeilen?

Serge Langweg
Dr. Serge Langeweg (1958) studeerde sociale en economische geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. In 2011 promoveerde hij aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Mijnbouw en arbeidsmarkt in Nederlands-Limburg. Herkomst, werving, mobiliteit en binding van mijnwerkers tussen 1900 en 1965. Hij is als hoofd collectie en erfgoed verbonden aan Stichting Museumplein Limburg in Kerkrade, die drie museale instellingen overkoepelt: Continium discovery center, Columbus earth center en Cube design museum. Hij is een van de samenstellers van de tijdelijke tentoonstelling Kolen & granaten over de Limburgse mijnen tijdens de Tweede Wereldoorlog die het Nederlands Mijnmuseum in samenwerking met Continium realiseerde.

Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met het Nederlands Mijnmuseum. Tevens wijzen wij u er graag op dat de tentoonstelling over de Mijnstreek in oorlogstijd genaamd ‘Kolen en Granaten’, tijdelijk te bezichtigen is in het Bernardinuscollege te Heerlen.

Aanmeldingen
Belangstellenden kunnen zich aanmelden bij de secretaris van Kring Parkstad Limburg: Jody Martens. Stuur hiervoor een e-mail naar j.martens@historischgoud.nl Kosten: gratis voor leden. Niet leden betalen €5,-

De lezing wordt gehouden op maandag 17 februari in het Bernardinuscollege aan de Akerstraat 95 te Heerlen en begint om 19.30 uur.

 

 

Deze pagina delen
Email this to someoneShare on LinkedInShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Facebook