HKV de Hopel komt met twee nieuwe genealogische publicaties. Deel Het 54e boek van HKV de Hopel kwam tot stand in samenwerking met HKV Landgraaf. Dit betreft de ‘Gezinsklapper Schaesberg 1700-1798. Het tweede boek is deel 55: Eerste Kerkraadse Kwartierstaten Boek (EKKB); 472 Kwartierstaten 1798-1814. Beide boeken zijn van de hand van Wim Nolten.
Gezinsklapper Schaesberg 1700-1798 door Wim Nolten- Reulings
De parochie St. Petrus en Paulus
De parochie St. Petrus en Paulus werd gesticht in 1699 en de kerk werd in 1700 in gebruik genomen. Vanaf dit jaar begint ook de registratie van de dopen, huwelijken en overlijdens.
Voor 1700 behoorden de inwoners van Schaesberg tot de parochie St. Pancratius te Heerlen. Voor 1619 behoorde Schaesberg niet alleen burgerlijk, maar ook kerkelijk tot Heerlen. In 1619 begint de geschiedenis van Schaesberg als gemeente. In dat jaar werden het kasteel Schaesberg met de erbij behorende boerderijen Leenhof en Kakert, alsmede de gehuchten Scheijd en Palemig van de hoofdbank Heerlen afgescheiden en tot zelfstandige heerlijkheid verheven. Het bleef ook daarna nog tot 1699 de St. Pancratiusparochie behoren. In dat jaar werd Schaesberg een zelfstandige parochie werd met als patroonheiligen St. Petrus & Paulus.
Ook uit de omliggende plaatsen komt men parochianen tegen die, om welke reden dan ook, zich in Schaesberg lieten dopen en aldaar ook trouwden.
De gezinskaarten
De gezinskaarten zijn als volgt opgebouwd: Achternaam plus eventuele varianten en de voornamen, soms ook het beroep. Dan volgen de doop c.q. geboortedatum (natus/ nata et baptizatus/baptizata est) en plaats. Deze laatste kunnen verschillend zijn b.v. geboren Nieuwenhagen, gedoopt Heerlen. Gevolgd door de overlijdens/begraafdatum en plaats. Sommige pastoors legden in eerste instantie een overlijdensregister aan, later aangevuld met de begraafdatum (obiit et sepultus est).Vervolgens de datum van het huwelijk en de plaats. Ook hier dient men er bedacht op te zijn dat bruid en/of bruidegom van elders kunnen komen en zodoende een verlofbrief (dimissiorialibus) dienden te overleggen ten teken dat zij niet getrouwd zijn of dat er andere beletselen zijn.
De kaarten -1-/-559- hebben betrekking op personen die allen te Schaesberg zijn gehuwd, de overige ongenummerde kaarten zijn elders gehuwd, maar laten hun kinderen gedeeltelijk in Schaesberg dopen. Van sommigen is slechts het overlijden genoteerd. Getracht werd om de ontbrekende gegevens aan te vullen uit de DTB (doop- trouw en begraafregisters) van de omliggende plaatsen, hetgeen niet altijd en in alle gevallen even succesvol was.
Eerste Kerkraadse Kwartierstaten Boek (EKKB); 472 Kwartierstaten 1798-1814 door Wim Nolten-Reulings
Al in 1988 is auteur aan dit overzicht begonnen om de verwantschap(pen) in Kerkrade in kaart te brengen. Dat dit een moeizaam proces is geweest moge duidelijk zijn. Immers Kerkrade was en is een grensplaats en bijgevolg zitten we binnen de kortste keren bij onze oosterburen. In die voorafgaande perioden waren toegangen nauwelijks beschikbaar.
Na het moeizame en tijdrovende samenstellen van gezinslijsten van Afden, Brunssum, Eijgelshoven, Frelenberg, Heijden, Herzogenrath (deels), Kerkrade, Merkstein, Schaesberg, Schinveld, Teveren en Übach, kon er begonnen worden aan het kwartierstatenboek van Kerkrade. Hiervoor werd dankbaar gebruik gemaakt van het al eerder verrichte ‘veldwerk’.
Auteur zag bewust af van het plaatsen van afbeeldingen en/of foto’s. Gekozen werd voor de Franse tijd van 1798 tot 1814, met 472 huwelijken, omdat er enerzijds aansluiting is met de kerkelijke registratie en anderzijds de aansluiting aan de burgerlijke stand. Deze laatste was dan ook gebaseerd op de kerkelijke inschrijvingen en die ‘retroakten’ genoemd worden. Wim Nolten maakte gebruik van de volgende bronnen: Huwelijksregister Kerkrade 1798-1814; diverse genealogiën 1988-2025; Nico Hamers, c.s. Hamers Bulletin 2013/2014, Landgraaf 2015 Jos L’Ortye, Genealogie Ackens; Wim Nolten, Genealogie Augenbroe; -Wim Nolten, Genealogie Reulings, Heerlen 1989; Wim Nolten, van Gronsveld naar Nievelstein; Wim B.A. Stalman Het geslacht Stalman, Rhenen 1985; Transportboek Herzogenrath 1703-1729; -Kasboek St. Lambertus, Kerkrade 1750; Schepenbank registers Kerkrade.
EKKB Eerste Kerkraadse Kwartierstaten Boek; 472 Kwartierstaten 1798-1814, Heerlen/Heksenberg 24 april 1988/24 augustus 2025. Een uitgave van de HKV ‘De Hopel’ 13.10.2025.
Neem voor meer informatie over deze publicaties contact op met: wim.nolten@ziggo.nl