Op maandag 13 april vond de maandelijkse werkgroepvergadering van de Historische Kring Het Land van Herle plaats. Na het ‘Rondje om de velden’ verzorgde werkgroeplid Koos Linders een lezing over de vestiging van een rectoraat in Kaalheide. Een en ander verliep niet zonder slag of stoot.
De ‘slag’ om Kaalheide, Kerkrade
Aan het begin van de 20e eeuw werden in toenemende mate reguliere ordes en congregaties (‘paters’) ingeschakeld om de seculiere geestelijkheid van de Katholieke Kerk te helpen in het pastoraat in een wat bevolkingsaantal betreft groeiende Oostelijke Mijnstreek. Zij waren vooral in de zg. ‘kolonies’ werkzaam omdat die te moeilijk en bewerkelijk waren voor de braaf in Rolduc opgeleide geestelijkheid.
De vraag naar de inzet van paters werd vooral gesteld door bisschoppen, dekens en plaatselijke pastoors, waarbij sym- en antipathieën voor bepaalde ordes of congregaties een rol speelden. Het bereik van hun pastorale inzet werd, vooral door de lokale clerus, zo scherp mogelijk afgebakend, zeker wanneer die inzet financiële consequenties had. Maar ook het bisdom stelde grenzen aan de inzet van ordes en congregaties, zoals de regelingen uit 1916 aangeven.
De casus ‘Kaalheide’ is interessant, omdat daar de vraag naar de oprichting van een rectoraat vanuit de bevolking zelf kwam. Ze deden een beroep op een aantal ordes en congregaties, maar die waren er om allerlei redenen niet happig op. Bovendien waren zij onder elkaar in een soort concurrentie verwikkeld over de ‘verdeling van de mijnstreek’ en hadden de bisschop en de deken van Kerkrade zo hun voorkeur. Uiteindelijk vestigden de minderbroeders-conventuelen er in 1921 een rectoraat. In zijn lezing lichte Koos Linders het proces toe dat daaraan vooraf ging. Wie wil weten hoe een en ander in zijn werk ging kan hier in een van de volgende nummers van MijnStreek alles over lezen. Koos schreef namelijk een interessant artikel over deze gebeurtenissen.
St. Jozefkerk Kaalheide