Zwart Front in de Oostelijke Mijnstreek door Marcel Krutzen

Zwart Front, de fascistische beweging Zwart Front, later Nationaal Front in de Oostelijke Mijnstreek, vooral in Hoensbroek is vanaf vandaag te koop.

De auteur, Marcel Krutzen, onderzocht de activiteiten van het Zwart Front, de meest spraakmakende fascistische beweging naast de bekendere NSB.

Fascisme en nationaalsocialisme in Europa in het interbellum

In vrijwel heel Europa maakte het fascisme en het nationaalsocialisme grote opgang in het interbellum, de jaren tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Ook in Nederland was dit het geval. In de jaren ’20 en ’30 manifesteerden zich meerdere fascistische groeperingen, waaronder het Zwart Front, opgericht door Arnold Meijer. Arnold Meijer was een katholieke boerenzoon uit de Haarlemmermeer. Deze voormalige seminarist die uiteindelijk journalist werd, liet zich voornamelijk inspireren door het fascisme van de Italiaanse dictator Benito Mussoslini. In 1940 veranderde de naam van Zwart Front in Nationaal Front.

Het zwart Front in de Oostelijke Mijnstreek

Zwart Front was actief in de crisisjaren van de jaren ’30 en had in 1936 zo’n 1100 aanhangers. De beweging was me name in het katholieke Noord-Brabant en Limburg. Tot de beweging behoorden relatief veel laag-geschoolde en regelmatig werkloze arbeiders. Mensen die niet altijd een goede reputatie hadden.
In 1934 ontstond in Heerlen een afdeling van Zwart Front van waaruit deze uitbreidde naar Hoensbroek, Heerlerheide, Brunssum, Schaesberg en Kerkrade. De beweging was in alle belangrijke mijncentra vertegenwoordigd. De crisisjaren waren voor Heerlen en omstreken een turbulente periode. De mijnindustrie verkeerde in grote problemen. In dit klimaat speelde het Zwart Front in op de heersende onvrede en vonden hun ideeën een gewillig oor.

De oorlogsjaren

Vanaf 1937 was Hoensbroek een bolwerk van het Zwart Front. Ook leden uit de omgeving bezochten de bijeenkomsten in Hoensbroek. Een prominent lid was de uit Bussum afkomstige Zwanik van den Berg, gemeenteraadslid in Hoensbroek. In 1937 stond hij op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen. De beweging behaalde toen geen enkele zetel. Het Zwart Front was bij monde van Zwanik van de Berg niet bang om het establishment teen de haren te strijken waardoor confrontaties met het gezag en de rk-kerk, niet uitbleven. Na de naamsverandering in Nationaal Front werd de beweging begin jaren ’40 door de bezetter verboden omdat de beweging de annexatie van Nederland door Duitsland afwees en de Duitsers alleen de NSB als politieke partij toestond. Na afloop van de oorlog werd oprichter Arnold Meijer veroordeeld wegens collaboratie. De Politieke Recherche van Heerlen en Hoensbroek stelden ook een onderzoek in naar Van den Berg.

Marcel Krutzen

Auteur Marcel Krutzen (Heerlen 1959) is afgestudeerd pastoraal werker, leraar godsdienst en levensbeschouwing en maatschappelijk werker. Voor zijn pensionering was hij werkzaam bij de reclassering. Hij schrijft regelmatig voor het tijdschrift MijnStreek en een van zijn expertisegebieden is de Tweede Wereldoorlog.

Het boekje is te koop bij ReadShop Hoensbroek, Nieuwstraat 12 en kost 9,90 euro.
Binnenkort is het ook te bestellen via bol.com.