Op 26 februari aanstaande organiseert het LGOG, Kring Westelijke Mijnstreek in Sittard de lezing ‘De Kolonie. Naar Indonesië gaan om Indië te vergeten’. Deze wordt gegeven door door Michel Maas.

De (post-)koloniale blik van Nederlanders op Indonesië

Michel Maas belandde op enig moment als journalist in Jakarta en zou daar uiteindelijk 18 jaar blijven. Hij ontdekte daar een Indonesië dat hij nooit had leren kennen. Dit was vooral omdat zijn blik gevormd was door het Nederlandse beeld van ‘Indië’. Zelfs zijn vader, Statenlid voor de KVP en loco-burgemeester van Swalmen, kon wegdromen als hij terugdacht aan de tijd die hij daar als militair had doorgebracht. De Nederlandse wreedheden speelden in die dromen nog geen rol.

Dat geromantiseerde beeld wordt nog steeds in stand gehouden door Nederlandse politici en zakenlui. De zakenwereld reisde meerdere keren met volle vliegtuigen met de premier en de koning mee om in Jakarta geld te gaan verdienen. Hun geromantiseerde beeld werd daar alleen nog maar versterkt. Ze troffen er Indonesiërs tot op het hoogste niveau die in Nederland hadden gestudeerd, Nederlands spraken, of op zijn minst uiterst vriendelijk waren. Beladen met MoU’s en LoI’s keerden ze terug – om te ontdekken dat al die papieren beloftes uiteindelijk waardeloos waren. Het resultaat was ‘nul’, aldus een hoge medewerker van de ambassade.

(Bron afbeelding: Site LGOG)

Andere herinneringen bij de inwoners van Indonesië

Wie zich laat verblinden door de leuke ontvangst staat in Indonesië achteraan in de rij, vooral Nederlanders. Terwijl die het hebben over de ‘goede dingen’ die Nederland in de kolonie heeft gedaan, herinneren Indonesiërs zich iets anders. Zij herinneren zich een bloedige strijd, en bordjes met: ‘Verboden voor honden en inlanders’ bij de zwembaden.

Na 18 jaar keerde Maas in 2019 terug om te ontdekken dat de Nederlandse blik, ondanks alle excuses en ondanks de discussies over slavernij en kolonialisme, nog altijd wordt bepaald door het verfraaide beeld van ‘Indië’ dat ruim honderdvijftig jaar geleden vorm heeft gekregen. Wie naar Indonesië gaat, gaat nog steeds op zoek naar de sporen van ’toen’, en maakt van zijn reis ‘een bedevaart naar de kolonie’.

Over de spreker

Michel Maas zag het levenslicht in 1954 in Roermond. Zijn  carrièrepad is een afspiegeling van zijn rusteloosheid, die hem de wereld over zou sturen. Na zijn eindexamen verliet hij Limburg om uiteindelijk in 1976 als leerling-journalist bij het Brabants Dagblad in Den Bosch aan zij journalistieke carrière te beginnen. Van Den Bosch ging hij (terug) naar dagblad De Limburger in Roermond, en later Maastricht, waar hij werkte voor de pagina Binnen- Buitenland waarop alles stond wat niet in de provincie gebeurde. In 1986 verhuisde hij naar Rotterdam, waar hij ging werken voor het Algemeen Dagblad, en in 1986 stapte hij over naar De Volkskrant in Amsterdam.

Daar bleef hij. Hij zat er nooit lang op één plaats: hij werkte onder meer op de kunstredactie, het zaterdags bijvoegsel ‘Het Vervolg’, schreef verhalen voor alle delen van de krant, en werd ten slotte literair verslaggever.  Hierna werkte hij vanaf 1996 als correspondent ‘Oost-Europa’ in Boedapest. In 2001 tenslotte werd hij correspondent in Jakarta. Hier zou hij achttien jaar blijven.

Michel Maas (Bron: site LGOG)

Maas won de ‘NDP prijs voor Dagbladjournalistiek’ (voorloper van de huidige prijs ‘De Tegel’) voor zijn reportages uit de Kosovo-oorlog. Hij schreef twee boeken. Het eerste ‘De Vleugels van Lieu Hanh’, over Vietnam, won de Geertjan Lubberhuizenprijs voor het beste literaire debuut. Zijn tweede boek heet ‘Commandant Konijn’  en gaat over het leven van een oorlogsjournalist. Recent verscheen van zijn hand zijn nieuwste boek, ‘De Gelogen Kolonie’, dat veel opzien baart en inmiddels zijn derde druk beleeft.

Praktische informatie

De lezing vindt plaats op donderdag 26 februari, aanvang 19.30 uur. Locatie: Odasingel 90, Sittard. De toegang is is gratis voor leden van LGOG. Niet-leden betalen €5,-.
U kunt zich aanmelden via dit formulier