Op 12 mei 2026 organiseren LGOG Kring Valkenburg & Heuvelland en de Stichting Heemkunde Tebannet uit Banholt een lezing voor leden en belangstellenden. Harry van der Bruggen verzorgt deze lezing die handelt over het Schisma van Banholt en Terhorst 1880-1881.
Deze lezing vindt plaats in ’t Patronaat, gelegen naast de kerk. Deze kerk werd die honderdvijftig jaar geleden gebouwd door de inwoners zelf. Zij bouwden deze kerk tegen de uitdrukkelijke wil in van zowel de wereldlijke als de kerkelijke overheden. De inwoners bleven negen jaren lang ijveren voor de erkenning van hun kerk en de aanstelling van een priester (de Kerkstrijd). Toen de bisschop van Roermond, mgr. A.J. Paredis, dit pertinent bleef weigeren, benoemden Banholt en Terhorst zelf een eigen pastoor. Dit was een Boheemse priester die was overgestapt naar de Duitse Oud-katholieke Kerk en was dus door zijn moederkerk geëxcommuniceerd en gesuspendeerd. Doordat de Banholtenaren en Terhorstenaren zijn schismatieke leer aanhingen, scheurden zij zich eveneens af van de Kerk van Rome (het Schisma). Bisschop Paredis beschouwde hen als ketters en als geëxcommuniceerd.
Dr. Harry van der Bruggen
Dr. Harry van der Bruggen, die de Kerkstrijd en het Schisma bestudeerde en er over publiceerde, houdt nu de lezing over het Schisma van Banholt en Terhorst. Doel is te laten zien, dat de aanwerving van de Oud-katholieke priester niet een louter lokale onderneming was. Bij het ontstaan en vervolgens de bestrijding van deze kerkscheuring waren leiders uit vijf verschillende kerkgenootschappen betrokken. De vestiging van het Schisma van Banholt en Terhorst wordt in verband gezien met internationale ontwikkelingen op godsdienstig en politiek terrein.
Harry van der Bruggen (1943) was van 1980 tot 2008 docent en onderzoeker aan de Universiteit Maastricht. Hij was archivaris van de Gerlachuskerk in Banholt van 2013 tot 2022. Ook werkte hij als redacteur aan de reeks ‘De kerk van Banholt’, waarin resultaten van bronnenonderzoek werden gepubliceerd.
Praktische informatie
De lezing vindt plaats om 20.00 in Gemeenschapshuis ‘t Patronaat, Bredeweg 3, 6262 NX Banholt. In de pauze en na afloop van de lezing kunnen belangstellenden de boeken van Harry van der Bruggen ‘De Klompenraad uit de Dalestraat’ en ‘Kerkstrijd en Schisma in Banholt en Terhorst’ aanschaffen.
Zowel LGOG-leden als andere belangstellenden zijn van harte welkom. De entree bestaat uit een vrije gave.
De volledige uitnodiging kunt u hier vinden.